Cách test con lăn chuột
Chậm, một chiều
Lăn xuống từng nấc một trong 20–30 nấc. Mỗi nấc phải tạo đúng một cột tím dưới đường kẻ.
Nhanh, cả hai chiều
Lăn nhanh lên rồi xuống. Các cột phải nằm một phía của đường kẻ cho mỗi chiều – không có vệt đỏ.
Nhấn và nghiêng
Nhấn con lăn xuống, và nghiêng trái phải nếu chuột hỗ trợ. Mỗi thao tác phải hiện trong bộ đếm tương ứng.
Ý nghĩa của kết quả
| Chỉ số | Ý nghĩa |
|---|---|
| Cuộn ngược | Một nấc theo chiều ngược lại chưa đến 100 ms sau một chuỗi cuộn đều theo chiều kia. Con lăn tốt luôn giữ 0. Có cuộn ngược nghĩa là encoder bẩn hoặc mòn – trang bị “nhảy ngược” khi bạn cuộn. |
| Thiếu nấc | Nếu bạn đếm 20 nấc mà số cột ít hơn, con lăn đang bị trượt. Thường do bụi, đôi khi do trục con lăn bị lỏng. |
| Sự kiện / giây | Số sự kiện con lăn trình duyệt nhận trong giây vừa qua. Hữu ích để xem lăn nhanh có mượt không. |
| Loại con lăn | Con lăn có nấc gửi bước đều nhau mỗi nấc. Trơn gồm con lăn quay tự do, touchpad và con lăn độ phân giải cao (Logitech MX, Magic Mouse) gửi nhiều giá trị nhỏ. |
| Ngang (nghiêng) | Cuộn ngang từ con lăn nghiêng, con lăn ngón cái hoặc vuốt hai ngón trên touchpad. |
Tại sao con lăn chuột bị nhảy?
Hầu hết con lăn chuột dùng một encoder cơ học nhỏ: hai tiếp điểm kim loại trượt trên một vòng các tấm tiếp xúc khi con lăn quay, và thứ tự chúng chạm cho chuột biết bạn cuộn chiều nào. Khi bụi, tóc hoặc oxy hóa lọt vào, một tiếp điểm mất tiếp xúc trong chốc lát. Chuột đọc sai thứ tự và gửi một nấc sai chiều – hiện tượng quen thuộc “đang cuộn xuống thì trang nhảy lên”.
Con lăn quang học và từ tính (có ở nhiều chuột mới) không mòn theo cách này, nên nếu bị nhảy thì thường do cài đặt phần mềm hoặc driver.
Cách sửa con lăn bị nhảy hoặc trượt
- Lăn thật mạnh. Lăn nhanh theo cả hai chiều trong 30–60 giây. Cách này thường lau sạch các tiếp điểm encoder.
- Khí nén. Xịt từng đợt ngắn vào khe hai bên con lăn trong khi lăn.
- Kiểm tra phần mềm. Tắt “cuộn mượt” hoặc tăng tốc cuộn trong ứng dụng chuột và trình duyệt để loại trừ, và cập nhật firmware chuột.
- Thử cổng khác hoặc đổi vị trí receiver. Nhiễu không dây có thể làm mất hoặc nhân đôi sự kiện con lăn.
- Vệ sinh hoặc thay encoder. Khi đã mở chuột, nhỏ một giọt dung dịch vệ sinh tiếp điểm (cồn isopropyl) vào encoder sẽ sửa được đa số trường hợp. Encoder rẻ và dễ thay với người biết hàn.
Hãy test cả các nút bằng test click chuột đầy đủ.
Câu hỏi thường gặp
Tại sao một nấc lại hiện số lớn như 100 hay 120?
Trình duyệt báo khoảng cách cuộn, không phải số nấc. Trên Windows một nấc thường là 100 pixel (nhiều hơn nếu có scale màn hình). Firefox có thể báo 3 dòng. Con số không quan trọng – độ đều mới quan trọng.
Touchpad hiện rất nhiều cột nhỏ. Có bình thường không?
Có. Touchpad và con lăn quay tự do hoặc độ phân giải cao gửi rất nhiều sự kiện cuộn nhỏ, cộng thêm cuộn quán tính sau khi bạn nhấc tay. Bài test ghi là “Trơn / touchpad”.
Tại sao xuất hiện cuộn ngược khi tôi cố ý đổi chiều?
Không nên như vậy – cuộn ngược chỉ được tính sau ít nhất ba nấc liên tiếp một chiều và khi nấc ngược chiều đến trong 100 ms. Nếu bạn lăn qua lại rất nhanh, hãy dừng một chút trước khi đổi chiều.
Nhấn con lăn không được ghi nhận. Tại sao?
Một số phần mềm chuột gán lại nút giữa. Đặt về “click giữa” rồi thử lại. Nút con lăn cứng hoặc không phản hồi cũng có thể do switch bị mòn.
Bài test có đo gia tốc cuộn không?
Trình duyệt nhận sự kiện cuộn sau khi hệ điều hành và driver đã áp dụng gia tốc, nên lăn nhanh có thể hiện giá trị lớn hơn mỗi sự kiện. Điều đó là bình thường.